“Vì sao họ lại lấy cơm miễn phí?”
“Vì sao chi phí sinh hoạt ở đây lại đắt như vậy?”
“Nếu các gia đình đã khó khăn, sao chủ nhà không giảm tiền thuê?”
Đó là một vài câu hỏi rất thật mà chúng mình đã đặt ra trong chuyến đi ngày 12/09/2026 tại Bệnh viện Nhi Trung Ương.
Thành viên câu lạc bộ Heart of Soul (HOS) có mặt từ sáng sớm tại Bệnh viện Nhi Trung Ương, chờ đón gặp gỡ các em nhỏ tại đây
The Moon Is Calling bắt đầu bằng một ý tưởng của bạn Lê Gia Linh (lớp 12A1) – Chủ tịch CLB Tâm lý HOS – Heart of Soul. Từ ý tưởng ấy, các thành viên HOS đã cùng nhau lên kế hoạch, chuẩn bị và hoàn thiện 250 chiếc lồng đèn, kẹo mút cùng 100 postcard mang những thông điệp tử tế, để gửi tới các em nhỏ và gia đình đang điều trị tại bệnh viện. Nhưng khi thực sự có mặt ở đó, chúng mình nhận ra: một chuyến đi ý nghĩa không chỉ nằm ở việc mình mang đến bao nhiêu món quà.
Thấu cảm bắt đầu từ việc chịu khó tìm hiểu trước khi kết luận
Để trả lời những câu hỏi của chính mình, các thành viên HOS đã đi vào khu nhà trọ quanh bệnh viện, trò chuyện và hỏi thăm những gia đình đang sống tại đây.
Chúng mình dần hiểu hơn về những khoản chi phí kéo dài trong quá trình điều trị, thu nhập của mỗi gia đình, điều kiện sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn và việc nhiều cha mẹ phải chắt chiu từng khoản nhỏ để có thể tiếp tục đồng hành cùng con. Có những em nhỏ phải điều trị trong thời gian dài. Việc học bị gián đoạn. Không gian vui chơi cũng trở nên hạn chế. Và thay vì chỉ đặt câu hỏi: “Tại sao tiền trọ lại cao?”, các thành viên cũng thử đứng từ góc nhìn của người cho thuê: đâu là chi phí họ phải đảm bảo, đâu là lợi ích cá nhân và đâu là những rủi ro khiến họ đưa ra một mức giá như vậy?
Thành viên câu lạc bộ Heart of Soul (HOS) gửi tặng các bệnh nhi và người thân những tấm thiệp podcast kèm lời chúc các em tự tay chuẩn bị
Không phải câu hỏi nào cũng có một đáp án đơn giản. Nhưng chính quá trình quan sát – đặt câu hỏi – lắng nghe – thử nhìn sự việc từ nhiều góc độ đã giúp chúng mình hiểu rằng thấu cảm không có nghĩa là thương cảm một chiều. Thấu cảm còn là khả năng tạm rời khỏi góc nhìn của mình để hiểu thêm trải nghiệm, nhu cầu và hoàn cảnh của người khác.
SEL không chỉ là nội dung của một tiết học
Trong quá trình thực hiện The Moon Is Calling, những năng lực được học trong môn Social Emotional Learning – SEL đã trở thành những hành động rất cụ thể. Đó là Nhận thức xã hội khi các thành viên chủ động tìm hiểu hoàn cảnh của bệnh nhi và gia đình thay vì đưa ra kết luận từ những gì mình nhìn thấy ban đầu.
Đó là giao tiếp tích cực khi các bạn phỏng vấn, hỏi thăm, lắng nghe những câu chuyện khác nhau, hướng dẫn người dân nhận cơm và quà, đồng thời học cách lựa chọn lời nói phù hợp khi tiếp xúc với những hoàn cảnh nhạy cảm. Và đó cũng là ra quyết định có trách nhiệm khi toàn bộ ý tưởng, kế hoạch, phân công và quá trình triển khai dự án được chính học sinh xây dựng. Giáo viên không làm thay, mà giữ vai trò cố vấn về chuyên môn tâm lý và SEL để các bạn có thể tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Người dân nhận những suất cơm dưới sự hướng dẫn nhiệt tình của các thành viên câu lạc bộ Heart of Soul (HOS)
Từ một chuyến trao quà đến một câu hỏi lớn hơn: “Mình còn có thể làm gì?”
The Moon Is Calling cũng là một phần trong bước Feel của hành trình Design For Change của HOS. Chúng mình lựa chọn đến tận nơi, quan sát, trò chuyện và trải nghiệm thực tế trước khi vội vàng nghĩ ra một “giải pháp”. Bởi sau chuyến đi, điều đọng lại không còn chỉ là: “Mình có thể tặng thêm gì?” Mà là: “Các em thực sự cần điều gì?”
Một số thành viên nhận ra rằng điều các em cần không chỉ là những món quà. Có những bạn nhỏ cần thêm cơ hội vui chơi. Có những em phải tạm dừng việc học trong quá trình điều trị. Và có lẽ, một sản phẩm vừa giúp các em thư giãn, vừa giữ được kết nối với việc học và những kỹ năng cảm xúc – xã hội sẽ là một hướng mà HOS có thể tiếp tục khám phá.
Từ những cảm nhận và câu chuyện thu được trong chuyến đi này, bước tiếp theo của chúng mình sẽ là cùng nhau Imagine: lên ý tưởng cho những sản phẩm có thể kết hợp giữa học tập – vui chơi – SEL, chẳng hạn những cuốn sách tô màu chứa các thông điệp và hoạt động cảm xúc phù hợp với trẻ em.
Với HOS, một dự án không kết thúc khi món quà được trao đi. Nó chỉ thực sự bắt đầu khi những điều mình nhìn thấy khiến mình suy nghĩ khác đi, đặt những câu hỏi tốt hơn và muốn chủ động làm một điều gì đó có trách nhiệm hơn cho cộng đồng. Đó cũng là cách chúng mình đang học để “Vững bước từ nội lực” – không chỉ bằng kiến thức học thuật, mà bằng khả năng thấu cảm, chủ động, hợp tác và biến những điều đã học thành hành động trong đời sống thật.
—
Written by: Lê Hồng Bảo Quyên – CLB Tâm lý HOS
Biên tập chuyên môn: Thầy Nguyễn Anh Duy – Phụ trách chuyên môn Phòng Tâm lý học đường
Photos by: Lâm Hải Nguyên Bá, Mai Thị Châu Anh
